Connect with us
Top List

Nghệ thuật

Pablo Neruda – nhà thơ vĩ đại của hiện thực

Published

on

Pablo Neruda đã đi từ trường phái biểu tượng sang siêu thực và cuối cùng trở thành hiện thực, là nhà thơ nhập cuộc, nhà thơ chiến đấu…

Pablo Neruda (1904-1973) là bút danh của Ricardo Eliecer Neftalí Reyes Basoalto – tác gia và chính trị gia người Chilê, giải Nobel Văn học 1971.
Sinh ngày 12-7-1904 tại thị trấn Parral, miền nam Chilê. Ông học tiếng Pháp và Giáo dục học, rồi dạy tiếng Pháp, làm nhà ngoại giao, đi rất nhiều nơi trên thế giới; là một trong những nhân vật quan trọng trong chính quyền Chile. Năm 1927 ông làm lãnh sự Chilê ở Burma (nay là Myanmar), năm 1932 ở Argentina, năm 1934 ở Tây Ban Nha. Năm 1945 được bầu vào Thượng nghị viện, nhưng mấy năm sau bị buộc tội phản quốc và phải trốn sang Mexico vì đã công khai phê phán chính phủ đương nhiệm. Năm 1970 ông về nước ra tranh cử Tổng thống, là bạn và người ủng hộ nhiệt thành của tổng thống S. Agende.
Pablo Neruda bắt đầu sự nghiệp văn chương từ rất sớm; hai mươi tuổi ông xuất bản tập thơ Hai mươi bài thơ tình và một bài thơ tuyệt vọng, là tập thơ bán chạy nhất ở Chile, làm cho ông trở thành một trong những nhà thơ trẻ nổi danh nhất ở Mỹ Latinh. Tập thơ Bài ca chung gồm 340 bài thơ được coi là kiệt tác đỉnh cao trong sự nghiệp sáng tác của ông. P. Neruda đã đi từ trường phái biểu tượng sang siêu thực và cuối cùng trở thành hiện thực, là nhà thơ nhập cuộc, nhà thơ chiến đấu, ảnh hưởng của thơ ông đối với các dân tộc nói tiếng Tây Ban Nha là rất lớn. Năm 1971 ông được trao giải Nobel vì những lời thơ phản kháng vang khắp thế giới, có một trí tưởng tượng mãnh liệt và chất trữ tình tế nhị. Ông được coi là một trong những nhà thơ hàng đầu của thế kỉ XX. Thơ ông được dịch nhiều và được yêu thích ở Việt Nam. P. Neruda mất ngày 23-9-1973 tại thủ đô Santiago.
Tác phẩm:– Bài ca ngày hội (La cancion de la fiesta, 1921), thơ– Hoàng hôn (Crepusculario, 1923), thơ– Hai mươi bài thơ tình và một bài thơ tuyệt vọng (Viente poemas de amor y una canciún desesperada, 1924), thơ– Sự mạo hiểm của con người bất tử (Tentativa del hombre in finito, 1926), thơ.– Trú ngụ trên trái đất (Residencia en la tierra, tập 1, 1933, tập 2, 1935), thơ– Tây Ban Nha trong tim (Espana en el corazon, 1937), thơ.– Bài ca Stalingrad (Canto Stalingrado, 1942), thơ.– Bài ca chung của Chile (Canto general de Chile, 1939), chùm thơ sử thi.– Bài ca chung (Canto general, 1950), thơ.– Chùm nho và những ngọn gió (La uvas y el viento, 1954), thơ.– Bài ca khởi thủy (Odas elementales, 1954_1959), thơ, 3 tập– Bài ca chiến công (Canción de gesta, 1960), thơ.– Đi biển và trở về (Na vegacionesy regresos, 1959), thơ.– Một trăm bài sonnnê tình yêu (Cien sonetos de amur, 1960), thơ.– Những viên ngọc Chile (Les piedras de Chile, 1960), thơ.– Những bài ca nghi lễ (Cantos ceremoniales, 1961), thơ.– Đài kỉ niệm của Isla Negra (Memorial de Isla Negra, 1964), thơ– Biển cả và tiếng chuông (El mar y las campanas, 1973), thơ.– Trái tim vàng (El corazon amarillo, 1974), thơ.
Dưới đây là một số bài thơ của Pablo Neruda:
____________________________________________
Đôi tay em (Người dịch: Vũ Hoàng Linh)
Khi đôi tay em bay đến tay anhem yêu, chúng mang lại gì cho anh trong giây lát?Sao chúng dừng lạiở đôi môi anh, bất chợt,sao anh biết chúng,như đã có lần,anh chạm vào chúng,như thể, trước khi tồn tại,chúng đã đếnchạm vào trán anh, hông anh?
Mềm mại đôi tay embay qua thời gian,trên biển và trên khói,bay trên Mùa Xuân,Và khi em đặttay em trên ngực anhanh biết tới đôi cánhchim bồ câu vàng óng,anh biết tới đất sét,và màu của lúa mạch.
Những năm tháng đời anhtrôi qua trong tìm kiếm,anh leo những bậc thang,vượt những mỏm đá,những đoàn tàu xô anh về phía trướcnhững miền nước vẫy gọi anhtrên bề mặt những quả nhodường như anh chạm vào em.Và như thể đột nhiên,rừng cây chạm vào em,cây hạnh nhân nhắc đếnsự mềm mại thầm kín của em,cho tới khi đôi tay emkhép lại trên ngực anh,như đôi cánhkết thúc chuyến bay của mình
____________________________________________
Ở Việt Nam (Người dịch: Nguyễn Viết Thắng)
Ai đã gây nên chiến tranh?Từ ngày hôm kia tôi đã nghe thấy nó.
Và tôi sợ.
Chiến tranh vang rềntựa như đá ném vào tườngnhư tiếng sấm cùng với máunhư đang chết dần cả núi non.
Thế giới nàytạo ra không phải tôi.Và không phải bạn.Thế giới có từ xưa rồi.Ai đe dọa cuộc đời móng nhọn?Ai kề dao bên cổ cuộc đời?Thế giới này chỉ sinh ra, có phải?Còn ai đi chém giết vì điều này?người đi xe đạp vô cùng sợ hãivà vị kiến trúc sư.
Người mẹ nuôi đứa con thơtrong đất bùn ẩn giấungười mẹ ngủ trong hangcòn chiến tranh lan trànbằng lửa cháyvà những người chết ở đấylà người mẹ cùng với đứa con.
Họ đã chết trong bùn.
Ôi đau thương!và kế từ dạo ấyđến bây giờ họ vẫn sống trong bùn.Họ bắn súng và hát lên. Lạy Chúa tôigiá mà nói cho bạn biết điều nàytrước khi sáng tạo ra thế giớigiá mà, dù chỉ là lời nói nhỏ bên tairằng những người thân yêu nhất của bạn trên đờicần phải chết khổ đau như vậykhông bao giờ biết được tại vì đâu?!Chính những kẻ giết người nàysẽ đến giết tôi và bạnchính những kẻ giết người nàysẽ đến đây đốt bạn và tôinhững kẻ phiêu lưu mạo hiểm hay cườinhững kẻ huyênh hoang, rối rắmsẽ bay đến đâyhủy diệt thế giới này.
Chúng đã bỏ lại trên đồngmáu của mẹ, cha, của những đứa conbạn hãy đi tìm trong đóxương và máu của mìnhlẫn trong bùn đất của Việt Nam.Bạn hãy tìm giữa đống xương người lạbị thiêu cháy, bây giờ chẳng của riêng aicủa tất cả mọi ngườicủa chúng ta – của tôi và bạnbạn hãy đi tìmtrong cái chết này cái chết của mìnhbởi những kẻ giết người rồi sẽ săn lùng bạnmang đến cho bạn cái chết trong bùn.
____________________________________________
Tụng ca con mèo (Người dịch: Đình Linh)
Những con thúchưa hoàn hảo,dài đuôi, âu sầuđầu óc.Từ từ chúngtự hình thành,trở thành phong cảnh,lấy được đốm, vẻ duyên dáng, khả năng bay.Con mèo,chỉ mèohiện ra tròn vẹnvà hãnh diện:nó sinh ra hoàn toàn hoàn thành,đi một mình và biết mình muốn gì.
Con người muốn là cá hay chim,con rắn muốn được cặp cánh,con chó là một sư tử lạc đường,kỹ sư muốn thành nhà thơ,con ruồi tập sự con nhạn,nhà thơ ráng bắt chước ruồi,nhưng con mèochỉ muốn là mèotừ râu tới đuôi,từ cảm xúc đến chuột sống,từ đêm đến cặp mắt vàng.
Không một gìnhư nó,mặt trăng hay đoá hoakhông đượccơ cấu đó:nó độc nhấtnhư mặt trời hay hòn ngọc topaz,và dáng vóc linh hoạtrắn chắc và mảnh khảnh y nhưđường viền của mũi thuyền.Cặp mắt màu vàng của nóchỉ chừamột kẽđể nhét những bạc cắc của đêm.
Ôi hoàng đếnho nhỏ không địa cầu,kẻ chinh phục không quốc gia,cọp tí hon trong phòng khách, thiên hoàngsultan vào ngày cướivới những lát gạch gợi tình,phong vị tình yêumày sở hữukhi đi nganghay làm dáng, đặtbốn bàn chân dịu dànglên sàn nhà,ngửi ngửi,nghi ngờtất cả trên thế gian,vì tất cảđều dơ bẩnđối với bàn chân tinh khiết của loài mèo.
Ôi thú hoang độc lậptrong nhà, di tíchkiêu căng của đêm,lười biếng, giỏi thể dụcvà hờ hững,con mèo cực kỳ thâm thúy,công an chìmtại những nơi cư trú,biểu hiệucủa một loạivải nhung hết hàng,tuy bảo đảm chẳng gìbí hiểmvề lề lối của mày,có lẽ mày chẳng phải là một sự huyền bí,cả thế giới biết mày và mày còn thuộc vềmột người chủ bình thường nhất,có lẽ ai cũng nghĩ rằnghọ là người quản lý,là chủ, là chúcủa con mèo, là kẻ đồng cảnh,đồng nghiệp,môn đồ, là người bạncủa con mèo của họ.Tôi thì không.Tôi không hùa theo.Tôi không biết loài mèo.Tôi biết tất cả, cuộc đời và những quần đảo của nó,biển và thành phố không thể lường được,môn thực vật học,hậu cung và những quá mức tại đấy,ưu và khuyết điểm của toán học,những mạch núi lửa trên thế gian,cái vỏ hư ảo của con cá sấu,đức tính ngầm của người chữa lửa,nguồn lại giống thanh thiên của linh mục,nhưng tôi không thể hiểu nổi con mèo.Suy luận của tôi bấp bênh trước sự phớt tỉnh,trước cặp mắp đầy những con số vàng của nó.
____________________________________________
Nếu em quên anh (Người dịch: Linh Vũ)
Anh muốn em biếtmột điều
Em biết đấy:nếu anh nhìnvầng trăng trong suốt,nhành cây màu đỏ,mà mùa thu chầm chậm đặt bên cửa sổnếu anh chạm vàocạnh lò sưởi,tro bụi nhẵn nhụihay thân củi khẳng khiu,thì chúng đều đưa anh tới với emNhư thể tất cả những gì tồn tại,mùi hương, ánh sáng, kim loạiđều là những con thuyền nhỏđang rẽ sóngtới những hòn đảo emchờ đợi anh.
Nhưng,nếu bây giờ,em dần không yêu anh nữaanh sẽ dần không yêu em.
Và nếu đột nhiên,em quên mất anhthì đừng tìm anh, em nhélúc đó, anh hẳn đã quên em.
Nếu em nghĩnhững lá cờ phấp phớivẫy gọi anh suốt cả cuộc đờithật viễn vông và ngớ ngẩnThế rồi em quyết địnhđể mặc anh tại bến bờnơi trái tim anh trú ngụ,thì em ơi, hãy nhớcũng chính ngày đấy, giờ đấyanh sẽ nhấc đôi tayvà trái tim anh sẽ bỏ đitìm tới miền đất khác.
Nhưng nếu như,mỗi ngày quamỗi giờ qua,em cảm thấy,số phận trao em cho anh,và nếu như mỗi ngày,bằng sự dịu dàng chẳng nguôi ngoai,lại có một đóa hoavươn lên đôi môi em tìm kiếm anh,thì em yêu, em của anh ơi,trong anh sẽ luôn là ngọn lửachẳng thể nào bị dập tắt hay lãng quêntình anh sẽ được nuôi bằng tình em, hỡi em yêu dấu
Và chừng nào em còn sốngnó sẽ luôn ở trong tay emdù cũng chẳng rời tay anh.
____________________________________________
Nếu anh chết (Người dịch: Nguyễn Viết Thắng)
(100 sonnê tình yêu)
Nếu anh chết, thì em nhé, hãy locho anh bằng một nỗi lo cuồng loạnánh mắt nhìn về phương Nam hãy némmiệng hướng mặt trời vang như tiếng ghi ta.
Anh không muốn em cười ít đâu mà.Em hãy vui – gia tài cho anh đó.Đừng gọi anh, bởi anh không còn nữa.Trong thiếu vắng anh như sống ở trong nhà.
Sự vắng mặt của anh – ngôi nhà rất toxuyên qua tường, em vào nhà có thểnhững bức tranh hãy treo như không khí.
Sự vắng mặt của anh – trong suốt ngôi nhàanh thấy rõ ràng em sống ra sao trong đóvà anh sẽ chết lại nếu như em đau khổ.
____________________________________________
Chờ đợi (Người dịch: Nguyễn Viết Thắng)
Có những ngày hãy còn ở trên đườngnhững ngày này hãy còn chưa chuẩn bịnhư bánh mì, thực phẩm, như chiếc ghếtừ trong xưởng thợ làm racó những nhà máy của những ngày xanơi những người thợ cân đong, đo đếmtheo từng ý thích mà xây dựngtrong ngày nắng cũng như ngày mưavà có một lần đến gõ cửa nhà tađể tặng ta quả cam chín mọnghoặc từ sau ngưỡng cửa bắn vào ta.
____________________________________________
Hãy lắng nghe tôi (Người dịch: Đào Xuân Quý)
Tôi là người thi sĩđi lang thang trong những giàn nhocủa đất nước Châu Âutôi lang thang trong ngọn giótrong gió lành Châu Á
Tôi đã nhặtnhững cái gì đẹp nhất của cuộc đờichính bản thân sự sốngtôi đã nhặt sự dịu hiền trên mặt đấtnền hoà bình trắng trongvâng, trong những bước lang thangtôi đã nhặt
Miệng tôi đã nâng lêntrong tiếng hátnhững cái gì đẹp nhất của trần giansự tự do của gióvà hoà bình ở giữa những dây nho
Những con ngườinhư thù ghét lẫn nhaumột đêm tốivẫn phủ trùm lên họvà ánh sáng trong đờichỉ có một mà thôithứ ánh sáng đã làm ta tỉnh thứcánh sáng của cuộc đời
Tôi vào trong những ngôi nhàhọ ngồi ăn lặng lẽhọ từ nhà máy đi vềhọ cười họ khócTất cả đều chẳng khác gì nhauVà tất cả mọi ngườiđều ngẩng mặt trông về ánh sáng
Tất cả mọi người đang tìm kiếmmột đường điTất cả mọi ngườiđều có một cái mồmHọ đã hát caHọ hát ca vươn đến tận mùa xuân
Tất cảĐấyvì sao tôi đã nhặtnhững con người đẹp nhấttrong gió lành và trong những dây nhoVà giờ đây, xin hãy lắng nghe tôi
____________________________________________
Anh muốn em lặng yên (Người dịch: Vũ Hoàng Linh)
Anh muốn em lặng yên, như em đang vắng mặtEm nghe thấy tiếng anh từ một nơi xa khuấtGiọng nói của anh chẳng chạm được vào emNhư thể đôi mắt em đã bay xaVà trên miệng em, một nụ hôn khóa chặt
Khi tâm hồn anh phủ lên trên muôn vậtEm hiện ra, lấp kín bởi hồn anhEm tựa hồn anh, cánh bướm của giấc mơEm giống như hai chữ U sầu.
Anh muốn em lặng yên, như em ở nơi nào thật xa xôiCó tiếng bướm thì thầm như tiếng bồ câu, như tiếng em than thởEm sẽ nghe tiếng anh từ một nơi xa lắmGiọng nói anh không đến được tai emHãy để anh đến bên em, trong cõi lặng yên.
Hãy để anh nói với em, nói với lặng yênTỏa sáng như ngọn đèn, giản đơn như chiếc nhẫnEm cũng như đêm, im lìm với muôn vàn sao sáng.Em lặng lẽ như một vì sao, xa cách, chẳng vẽ vời.
Anh muốn em lặng yên: như thể em vắng mặtCách trở và buồn đau như em vừa mới chếtRồi chỉ một từ, một nụ cười của em cũng đủAnh sẽ hạnh phúc, vì em không mãi mãi xa anh
____________________________________________
Trăng (Người dịch: Nguyễn Viết Thắng)
Khi tôi sinh ra mẹ tôi đã qua đờiNỗi đau thiêng liêng đợi chờ điều tai họa.Trong cơ thể mẹ một ngôi sao lấp lóaTôi sinh ra bằng cái chết của mẹ tôi.Vây quanh tôimột dòng sông vô hìnhnụ cười của tôi muôn đời che khuất bởimột nỗi buồn như giọng hát lên.Mẹ trùm lên bình minh của tôi, mệt mỏibằng mùa lá rụng của cuộc đời mình.Màu vàng của bàn tay mẹ khi hấp hốigiữa hồn tôi thành màu của ánh trăng.Bởi thế mà cánh đồng buồn bãtôi nhìn qua khung cửa sổ nhà mìnhMẹ ươm tôi thành bông lúacòn màu vàng, màu của ánh trăng thanh…
____________________________________________
Tôi sẽ trở lại (Người dịch: Bằng Việt)
Tới một ngày, khi tôi không còn nữa,Một người bạn đường, dù nam hay nữ,Sẽ đến tìm tôi ở đâyTìm giữa đá và biểnTrong ánh sáng của bọt sóng đời đời sôi động.Hãy đến tìm tôi ở đây,Tôi sẽ trở về vẹn nguyên, trong sạch,Dù không môi, không tiếng, không thể thốt ra lời,Tôi sẽ trở lại làm sức vận chuyển cho trái tim biển cả,Trái tim dữ dội, hoang sơ…Ở đây tôi mất đi, ở đây tôi sẽ về trở lạiCho dù chỉ như tảng đá lặng thinh.
Tổng hợp từ THIVIEN.NET

Liên quan:  Tự lực văn đoàn, một ‘nhóm lợi ích’ trong đời sống văn nghệ

Tags: Văn học, Pablo Neruda

Sưu tầm

Advertisement đăng tin tuyển dụng

Phong thủy

Advertisement Mua bán rao vặt

Sponsor link

  • Danh sách dự án bất động sản

  • Bán nhà mặt tiền tại Trang Đăng tin

  • Tin rao nhà bán tại Trang Đăng tin

  • Tin bđs bán nhà tại Trang Đăng tin

  • Bán nhà mặt tiền đường tại Trang Đăng tin

  • Nhà bán gấp tại Trang Đăng tin

  • Bán nhà hẻm xe hơi tại Trang Đăng tin

  • Bán nhà mặt phố tại Trang Đăng tin

  • Mua bán nhà đất tại TP.HCM

  • Mua bán nhà đất tại Hà Nội

  • Mua bán nhà đất tại Bình Dương

  • Mua bán nhà đất tại Đồng Nai

  • Mua bán nhà đất tại Bà Rịa-Vũng Tàu

  • Mua bán nhà đất tại Đà Nẵng

  • Mua bán nhà đất tại Long An

  • Mua bán nhà đất tại Lâm Đồng

  • Xu hướng